FillForMen

ประวัติสูทผู้ชายแบบสั้นๆ จากเสื้อผ้าขี่ม้าถึงสูทสองชิ้นในวันนี้

ประวัติสูทผู้ชายแบบสั้นๆ จากเสื้อผ้าขี่ม้าถึงสูทสองชิ้นในวันนี้
ที่มา: Wikimedia Commons

ผ้าวูลเนื้อแน่นให้สัมผัสเย็นและหนักนิดๆ เมื่อลูบไปตามแขนเสื้อ พอสวมแล้วติดกระดุมเม็ดกลาง ไหล่ทั้งสองข้างก็ถูกจัดให้ตั้งตรงขึ้นมาเอง ทุกตะเข็บ ทุกกระดุม และทุกรอยผ่าบนเสื้อตัวนั้นมีเรื่องเล่าที่ย้อนกลับไปได้ไกลกว่าที่คนใส่สูทส่วนมากนึกถึง

เรื่องเล่าเหล่านี้หลายเรื่องเป็นสิ่งที่คนในวงการเสื้อผ้าเล่าต่อกันมา บางเรื่องมีหลายฉบับและฟันธงไม่ได้ แต่ช่วยให้เข้าใจว่ารายละเอียดที่ดูเหมือนตกแต่งเฉยๆ เคยมีหน้าที่จริง

เสื้อนอก: ร่องรอยจากชีวิตบนหลังม้า

ก่อนจะมีสูทแบบที่เห็นในออฟฟิศ เสื้อนอกของผู้ชายที่มีฐานะมักถูกออกแบบมาสำหรับคนที่ใช้ม้าเป็นพาหนะ เสื้อต้องยาวพอคลุมตัว แต่ต้องไม่ขวางขาเวลาขึ้นนั่งบนอาน

ช่องผ่าหลัง

ช่องผ่าที่ชายเสื้อด้านหลังคือร่องรอยที่ชัดที่สุด เล่ากันว่าช่องผ่ากลางหลังช่วยให้ชายเสื้อแยกออกไปคลุมสองข้างของอานม้าได้ ไม่ต้องนั่งทับจนเสื้อรั้ง ส่วนช่องผ่าสองข้างนิยมในเสื้อของบางสายที่ต้องการให้ชายเสื้อทิ้งตัวเรียบขณะยืนหรือเอื้อมมือล้วงกระเป๋ากางเกง

ทุกวันนี้ช่องผ่ายังมีประโยชน์ มันช่วยให้นั่งเก้าอี้แล้วเสื้อไม่ยับเป็นถุงที่สะโพก

ชายเสื้อที่ถูกตัดเว้า

เสื้อโค้ตยาวสมัยก่อนบางแบบถูกตัดเว้าด้านหน้าออกไป เหลือชายยาวเฉพาะด้านหลัง เล่ากันว่าเพื่อให้นั่งอานได้สะดวก เสื้อทรงนี้ค่อยๆ กลายเป็นเสื้อหางยาวที่ใช้ในงานพิธีตอนกลางวัน ส่วนเสื้อที่ใส่ทั่วไปก็สั้นลงเรื่อยๆ จนเหลือความยาวคลุมสะโพกอย่างที่คุ้นตา

ปกเสื้อและกระดุม: รายละเอียดที่เคยใช้งานจริง

รายละเอียดเล็กๆ ช่วงอกและข้อมือเป็นส่วนที่ช่างตัดสูทชอบชี้ให้ลูกค้าดู เพราะมันบอกที่มาของเสื้อได้ดีกว่าป้ายใดๆ

ปกพับและรอยบาก

มีคำอธิบายที่คนนิยมเล่าว่า เสื้อนอกยุคก่อนติดกระดุมปิดขึ้นไปถึงคอได้ในวันที่อากาศหนาว เมื่ออากาศดีก็เปิดกระดุมช่วงบนแล้วพับลงมา ผ้าส่วนที่พับจึงกลายเป็นปกเสื้อ รอยบากระหว่างปกบนกับปกล่างถูกอธิบายว่าเป็นร่องรอยของการพับนั้น ส่วนรังดุมบนปกซ้ายที่ไม่มีกระดุมคู่กัน ทุกวันนี้ใช้เสียบดอกไม้หรือเข็มกลัดในงานพิธี

กระดุมแขนเสื้อ

ที่มาของกระดุมแขนเสื้อมีหลายฉบับ บางคนเล่าว่าใช้ปลดเพื่อพับแขนขึ้นเวลาทำงานกับมือ บางคนบอกว่าเป็นของตกแต่งที่ติดมาตั้งแต่เสื้อมีข้อมือพับใหญ่ ปัจจุบันกระดุมแขนที่ปลดได้จริงมักถูกมองเป็นสัญลักษณ์ของงานตัดที่ใส่ใจ

กระดุมเม็ดล่างที่ปล่อยไว้

ธรรมเนียมปล่อยกระดุมเม็ดล่างของเสื้อนอกไว้ไม่ติด ก็มีเรื่องเล่าหลายแบบเช่นกัน บ้างว่าเกี่ยวกับความสะดวกเวลาขี่ม้า บ้างว่าเริ่มจากผู้มีอิทธิพลด้านแฟชั่นคนหนึ่งแล้วคนอื่นทำตาม แต่เหตุผลที่จับต้องได้ในวันนี้คือ เสื้อนอกส่วนใหญ่ถูกตัดมาให้ชายเสื้อบานออกเล็กน้อยใต้เม็ดกลาง ถ้าติดเม็ดล่างด้วย ผ้าจะดึงรั้งจนเสียทรง

จากชุดหลายชิ้นสู่สูทสองชิ้น

ช่วงหนึ่งผู้ชายที่แต่งตัวเต็มยศต้องมีหลายชิ้นซ้อนกัน เสื้อนอกยาว เสื้อกั๊ก เชิ้ต ผ้าผูกคอ และกางเกงที่ไม่จำเป็นต้องเป็นผ้าผืนเดียวกับเสื้อ ความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทีละน้อย ไม่ใช่ในชั่วข้ามคืน

ชุดลำลองที่กลายเป็นชุดทำงาน

สิ่งที่น่าสนใจคือสูทเสื้อกับกางเกงผ้าเดียวกันแบบที่เราใส่ไปประชุม เคยถูกมองว่าเป็นชุดลำลองสำหรับพักผ่อนในชนบทหรือนั่งเล่นในบ้าน เพราะสบายกว่าเสื้อโค้ตยาวที่ต้องใส่ในเมือง เมื่อเวลาผ่านไปชุดลำลองนี้ค่อยๆ ขยับขึ้นมาเป็นชุดมาตรฐานของคนทำงาน และเสื้อโค้ตยาวก็ถอยไปอยู่เฉพาะงานพิธี

เรื่องในอดีตช่วยให้เข้าใจสิ่งที่เห็นอยู่ทุกวันได้ชัดขึ้น เหมือนคนที่อยากรู้จักเมืองหนึ่งให้ลึกกว่าภาพโปสการ์ด แล้วไปอ่านบันทึกวันที่ลมพายุรุนแรงพัดถล่มเมืองชุมพรในอดีต สูทก็เช่นกัน รู้ที่มาแล้วจะมองเสื้อตัวเองต่างไปจากเดิม

กางเกงที่ยาวลงมาถึงข้อเท้า

กางเกงของผู้ชายเคยเป็นทรงยาวแค่ใต้เข่าแล้วต่อด้วยถุงน่อง ก่อนที่กางเกงขายาวจะเข้ามาแทนที่และกลายเป็นมาตรฐาน รอยจีบด้านหน้าและขอบเอวสูงที่เห็นในกางเกงสูทคลาสสิกก็มาจากยุคที่ผู้ชายใช้สายเอี๊ยมดึงกางเกงไว้ ไม่ใช่เข็มขัด

เสื้อกั๊กที่ค่อยๆ หายไป

เมื่ออาคารมีระบบทำความร้อนและเครื่องปรับอากาศ ความจำเป็นที่ต้องใส่หลายชั้นก็ลดลง เสื้อกั๊กจึงหลุดออกจากชุดประจำวันของคนส่วนใหญ่ เหลือสูทสองชิ้นที่เรียบและคล่องตัวกว่า

สูทในเมืองร้อนและออฟฟิศยุคนี้

สูทเดินทางมาไกลจากเสื้อผ้าของคนบนหลังม้า และยังเปลี่ยนต่อไปเรื่อยๆ ตามสภาพอากาศและวิธีทำงานของแต่ละยุค

ผ้าเบาลง โครงบางลง

ในอากาศร้อนชื้น ช่างตัดเสื้อหลายแห่งเลือกผ้าที่บางลง ใช้ซับในแค่บางส่วน และลดความหนาของบ่าเสริม แจ็กเก็ตแบบนี้ยังกลายเป็นเครื่องแต่งกายนอกเวลางานด้วย ดูไอเดียจับแจ็กเก็ตบางเข้ากับรองเท้าหนังสำหรับเดินเที่ยวในเมืองได้

บทบาทของสูทเมื่อไม่ต้องใส่ทุกวัน

หลายที่ทำงานไม่ได้บังคับใส่สูทแล้ว คำถามจึงเปลี่ยนจาก “ใส่อะไรไปทำงาน” เป็น “ควรเก็บสูทไว้ในตู้แค่ไหน” ประเด็นนี้มีคำตอบที่ละเอียดกว่าในมุมมองเรื่องสูทสำหรับออฟฟิศที่แต่งตัวยืดหยุ่นขึ้น ส่วนคนที่กำลังจะซื้อสูทตัวแรกหรือตัวที่สอง การแบ่งงบซื้อสูทและเชิ้ตเป็นลำดับจะช่วยให้ไม่ซื้อซ้ำซ้อน

ถ้าอยากเห็นรายละเอียดเหล่านี้กับตา ลองแวะร้านตัดสูทแล้วขอให้ช่างพลิกเสื้อตัวอย่างให้ดูช่องผ่า ปก และกระดุมแขน คนที่ทำงานกับผ้ามาหลายปีมักเล่าที่มาได้สนุกกว่าตำราเล่มไหน และช่วยให้ตัดสินใจได้ว่ารายละเอียดแบบไหนเหมาะกับตัวเรา